تصاویر و توضیحاتی درباره برج شهیاد ( آزادی )

برج آزادی کنونی که زمانی شهیاد نام داشت ، یکی از معروف ترین نماد های شهر تهران می باشد . این بنا به عنوان نماد ایران مدرن و برای یاد بود جشن های 2500 ساله ساله شاهنشاهی ایران در یکی از میدان های غرب تهران ساخته شد .

تاریخچه و ساختار

در سال 1375 شمسی یک بنا به عنوان نمادی برای شناسایی ایران مدرن در میان معماران ایرانی به مسابقه در آمد .از میان چندین طرح ، برنده این مسابقه حسین امانت شد که در آن سال تنها 24 سال داشت . این معمار جوان داشن آموخته ی دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران بود . عملیات بنا برج آزادی در یازدهم آبان 1348 خورشیدی آغاز شد و پس از بیست و هشت ماه کار، در ۲۴ دی ماه ۱۳۵۰ با نام برج شهیاد به بهره برداری رسید

بخشی از گفته های حسین امانت درباره طراحی برج :

- " این بنا به گذشته های درخشان تاریخ ایران نظر دارد؛ به دورانی که ایران در ادبیات، هنر، معماری، صنایع دستی، علوم مختلف و خیلی چیزهای دیگر سرآمد بود. من می خواستم جمع بندی خودم از اینها را در آزادی ارائه کنم تا اگر کسی از خارج می آید یا حتی مردم ایران بدانند که این اثر به کجا و به کدام فرهنگ مربوط می شود.

در این بنا، قوس اصلی وسط برج، نمادی از طاق کسری مربوط به دوره پیش از اسلام (دوره ساسانی) است و قوس بالایی که یک قوس شکسته است از دوران بعد از اسلام و نفوذ اسلام در ایران حرف می زند.

رسمی سازی هایی که بین این دو قوس را پر می کند، خیلی ایرانی است و من آن را از گنبد مساجد ایران الهام گرفته ام. اساسا تکنیک گنبد سازی در ایران خیلی جالب است و شما در هر مسجدی که می روید، یک چیز تازه ای می بینید.

در این گنبدها که نشانه نبوغ ایرانی است، معماران قدیم از قاعده مربع بنا وارد دایره گنبد شده اند و این کار را با کمک رسمی بندی ها و مقرنس کاری های بسیار زیبا انجام داده اند.

در برج آزادی هم همین کار انجام شده. هندسه بنا یک هندسه مربع مستطیل است که از روی چهار پایه خود می چرخد و ۱۶ ضلعی می شود و بالاخره به صورت یک گنبد شکل می گیرد. البته شما این گنبد را از بیرون نمی بینید، اما از داخل برج قابل مشاهده است.

دو طبقه داخل برج، یکی بالای قوس طاق اصلی و دیگری زیر گنبد است که با آسانسور به آن می رسید. این طبقه که به عنوان نمایشگاه طراحی شده با گنبدی از بتن سفید پوشیده شده. این گنبد مقرنس ایرانی را به نوع تازه ای اجرا می کند و ارتفاع آن از بام آزادی بیرون می زند و از بام دیده می شود که با کاشی های فیروزه ای معرق ایرانی پوشیده شده است.

مصرف بتن سفید در این قسمت و در سالن پذیرایی آن، در آن زمان یک کار جدیدی در ایران بود.

این بنا سنگهایی دارد که در قسمت پایین برج ۳٫۲ متر طول و ۱٫۶ متر ارتفاع دارند و کار دست سنگتراشان است» «این سنگها با بتن و آهن ضد زنگ به هم چسبیدهاند و پشت آنها یک سطح خشن است که روی آن نلغزند؛ ولی هر سنگی کنار سنگ دیگر با یک ماده قابل انعطاف بندکشی شدهاست. چیزی شبیه به لاستیک که قابل انعطاف است. مادهای است به نام (FlEXIBLE SEALANT)درزگیر انعطاف پذیر ... اگر ... از سیمان برای بندکشی استفاده کنند، این کار باعث شکستن سنگ ها می شود. به خاطر این که در گرمای تابستان و سرمای زمستان سنگ ها و بتن زیر آن ها مرتبا منبسط و منقبض می شوند و اگر درزها قابل انعطاف نباشد، همگی خرد می شوند . "

حسین امانت ایستاده در نمای روبروی برج :

فضای بیرونی

به گفته حسین امانت : " نقوشی که در میدان هست و باغچهها و گل کاریها را شکل میدهد، از طرح داخلی گنبد مسجد شیخ لطفالله اصفهان الهام گرفته شده؛ منتها هندسه دایره گنبد تبدیل به بیضی شدهاست. روابط لگاریتمی جالبی در هندسه و ابعاد گنبد مسجد شیخ لطفالله هست که دانش عمیق ریاضی معماران ایران در دورههای گذشته را نشان میدهد."

" طرح آب نما و فوارهها هم ملهم از باغهای ایرانی است. همینطور شیب میدان با دقت و به منظور خاصی طراحی شده، حد ارتفاع برج آزادی ۴۵ متر است؛ چون نزدیک فرودگاه مهرآباد قرار گرفته و نمیشود بلندتر از این ساخت؛ ولی من میخواستم وقتی به بنا نزدیک میشوید به طرف بالا بروید، در حالی که بالا بردن بنا ممکن نبود. ما برای این که مشکل ارتفاع را حل کنیم، یک سرازیری در میدان بوجود آوردیم. یعنی شما از طرف فرودگاه که وارد میدان میشوید به شکل سرازیر به برج نزدیک میشوید و میرسید به آن آب نمای دایره شکل و وقتی به بنا نزدیک میشوید، دوباره بالا میآیید. زمین زیر برج کاملاً صاف است. این صافی و آن شیب میدان وقتی به هم میرسند، خطهای قوسی جالبی را ایجاد میکنند."

کاربری های برج

1- سالن تشریفات

از این سالن جهت برگزاری مراسم تشریفات و برگزاری کارگاه های آموزشی تخصصی Shop) Work) و دیگر برنامه ها استفاده می شود. از ویژگیهای معماری آن می توان به سقف زیبا و استفاده از نقوش تیشه ای بر روی بتن سفید اشاره کرد که برای اولین بار در کشور در برج آزادی انجام شده است.

2- سالن ایران شناسی

نقشه و ماکتی از سرزمین پهناور ایران، طرح کلی این سالن راتشکیل می دهد. گردشگران توسط ریلی متحرک در روی نقشه به حرکت در می آیند و با تماشای طرحهای حجمی و تصاویر مختلفی از مراکز تاریخی، مذهبی، صنعتی و برخی از ویژگی های اقلیمی به صورت اجمالی با تنوع جغرافیایی و فرهنگی ایران آشنا می شوند. در قسمت شمالی ماکت، آبنمایی با کاشیکاری و سنگ کاری بسیار زیبا نمادی از دریای خزر و در قسمت جنوبی، حوضچه هایی زیبا نشانگر خلیج فارس و بخشی از دریای عمان می باشد.

آکواریومی بزرگ و زیبا به ارتفاع 2 متر در قسمت شمال نقشه و 4 آکواریوم دیواری، انواع ماهی های تزئینی آب های شور و شیرین را به نمایش گذاشته اند. 4 پرده پروژکتور بزرگ و 28 صفحه نمایش مدار بسته در طرفین و کف سالن به طور همزمان فیلمهایی از آثار فرهنگی هنری، صنایع دستی ایران و تصاویری از وقایع انقلاب اسلامی را نمایش می دهند که افزون بر زیبایی و جاذبه، اثری فوق العاده در امر اطلاع رسانی و آگاهی دهی بر بیننده دارد.

3- گذرگاه پیشینیان

این قسمت به عنوان راهروی ورودی مجموعه با فرم ویژه معماری، درهای عظیم الجثه سنگی و فضایی سؤال برانگیز و رمزآلود، حس کنجکاوی بیننده را در ابتدای بازدید بر می انگیزد. این گذرگاه دارای 4 ویترین بزرگ دیواری می باشد که با فرم معماری خاص، بازدید کننده را به عمق زمان و ژرفای تاریخ رهسپار می سازد.

4-تالار کهن (موزه)

سالنی است با فضایی گسترده که در قسمت زیر برج قرار گرفته و دارای 25 ویترین می باشد که از آنها جهت نمایش مجموعه های فرهنگی هنری و اشیاء باستانی استفاده می شود. مجموعه گذرگاه پیشینیان و تالار کهن به منظور فراهم آوردن مجموعه ای باستان شناسانه و موزه ای طراحی و ساخته شده اند.

5- تالار آینه (دیوراما)

بعد از تالار کهن، سالنی بزرگ در مسیر بازدید قرار دارد که "دیوراما" نامیده می شود و در طرفین آن 12 غرفه تعبیه شده که با طرح های حجمی و نمایش تصاویر رنگی به طور هماهنگ، موضوعات و فعالیتهایی را که در کشور در زمینه های صنعتی، فرهنگی، محیط زیست، اقتصادی و ... صورت پذیرفته به نمایش در می آورد.

6 - سالن دانستنیها

در مقابل سالن نمایش، دو سالن قرینه مدور قرار گرفته که سقف آنها با تلفیقی از معماری سنتی و مدرن و طاق گنبدگونه با گوشه سازی های سنتی ایرانی - اسلامی طراحی و ساخته شده است. در مرکز هر یک از این سالن ها، فضایی مدور با 28 صفحه نمایش رایانه ای تعبیه گردیده و بازدید کننده با قرار گرفتن روی صندلی مقابل صفحه، به بانک اطلاعاتی در خصوص وقایع انقلاب، معماری برج آزادی، ایران شناسی و ... دسترسی پیدا می کند.

7 - راهروی اقوام

این سالن به شکل راهرویی نیم دایره مشتمل بر 8 ویترین بزرگ است که صنایع دستی ایران و اشیاء مردم شناسی درآنها به نمایش گذاشته شده است.

8- نگارخانه

مجاور کتابخانه، سالنی وسیع با پاسیویی بسیار زیبا و چشم نواز قرار دارد که با وجود آبنمایی زیبا همراه با تلألو و انعکاس نور طبیعی، درخشندگی و جلوه ای خاص یافته و منظره دل انگیزی به وجود آورده است. معماری ویژه و نور پردازی این سالن موجب گردیده که از آن به عنوان فضایی بسیار مناسب جهت برگزاری نمایشگاه ها و ارائه آثار هنرمندان استفاده گردد.

9- راهروی تکنولوژی

در این راهرو، بازدیدکنندگان ضمن هدایت به سمت سالن های دانستنیها و نمایش ، با نمونه هایی از تکنو لوژی های پیشرفته امروز آشنا می شوند که از جمله می توان به ربات پاسخگو ، پانل بخار لیزر و سیستمهای IVS (InteractiveVisionSystem) اشاره نمود.

10-سالن آمفی تئاتر

این سالن به طول 50 و عرض 24 متر در عمق 15 متری از سطح زمین قرار گرفته و به پیشرفته ترین فناوری نمایش مجهز می باشد. طراحی و دکوراسیون سالن شامل "ترانسپارنت" تعبیه شده در قسمت تحتانی سکوهای نشستن که مجموعاً نمایانگر آثار تاریخی قبل و بعد از اسلام و همچنین برج آزادی می باشد و نیز نقاشی روی شیشه (ویترای) به سبک مدرن که در سقف سالن تعبیه شده، چشم انداز بدیعی به سالن بخشیده است.

سالن می تواند به صورت چند منظوره مورد بهره برداری قرار گیرد به نحوی که قادر به اکران فیلمهای سینمایی، اجرای تئاتر، کنسرت موسیقی، برنامه ها و مسابقات تلویزیونی، همایشهای مختلف، نمایش لیزر، نمایش مولتی ویژن و... می باشد.

برنامه مولتی ویژن مرکب از نمایش صحنه ای، نمایش ویدئو، اسلاید، نور، صدا و نمایش لیزر است. پخش فیلم با توجه به نوع برنامه می تواند بر روی سه پرده نمایش و یک پرده آب بطور همزمان اجرا گردد. همچنین 46 تصویر اسلاید منعکس بر پرده های 12 ستون به ارتفاع 3 تا 7 متر که به طور معلق و متحرک در اطراف سالن قرار گرفته اند، همگی یک سوژه واحد را به نمایش می گذارند. طریقه نورپردازی، صدای دالبی سوراند و نمایش لیزر نیز تنوع و جذابیت نمایش را افزونتر می نماید. تمامی این امکانات، سالن نمایش آزادی را به یک سالن کم نظیر و منحصر به فرد تبدیل نموده است.

11- کتابخانه

کتابخانه اختصاصی از ویژگی های دیگر این مجموعه می باشد که به منظور توسعه و اعتلای دانش ایران شناسی و کمک به محققین و دانش پژوهان ایرانی و خارجی در مساحتی حدود 212 متر مربع و با ظرفیت بالقوه15000 جلد کتاب طراحی و تأسیس گردیده است. هم اینک تعداد 12000 جلد کتابهای نفیس و مرجع در این کتابخانه وجود دارد که از ذخایر فرهنگی ارزشمند محسوب می گردد.

کتابهای موجود در موضوعات و زمینه های فرهنگی، هنری، تاریخی، اجتماعی و معماری اسلامی و به زبانهای فارسی، انگلیسی و فرانسه می باشد. بخش نشریات ادواری در گردآوری و آرشیو مطبوعات فعال بوده و امکان مطالعه را برای اعضاء فراهم آورده است.

ادامه مطلببرچسبها: تاریخچه, ساختار, بناها, برج شهیاد, آزادی طراحی داخلی و بازسازی خانه...